ABD-İran müzakerelerinden sonuç çıkmadı! Diplomasi tıkandı! Masada kriz, sahada tehdit: Sert karşılık veririz

ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürütülen kritik görüşmeler, saatler süren yoğun temaslara rağmen anlaşmayla sonuçlanmadı. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin talepler taraflar arasında derin görüş ayrılıklarına yol açarken, hem Washington hem de Tahran cephesinden peş peşe “anlaşmaya varılamadı” açıklamaları geldi. Tarafların karşılıklı sert tutumları, bölgedeki gerilimin kısa vadede düşmeyeceğine işaret etti.

 İRAN: ABD BAHANE ARIYORDU

Görüşmelerin ardından İran cephesinden ilk tepki, ülkenin yarı resmi haber ajansı Fars üzerinden geldi. Ajansın geçtiği analiz ve haberlerde, başarısızlığın faturası
tamamen ABD tarafına kesildi. Haberde, "ABD heyeti müzakere masasından kaçmak için bir bahane arıyordu; Washington yönetimi beklentilerini düşürmeye ve esneklik göstermeye istekli değil" ifadelerine yer verilerek, uzlaşmaz tarafın Beyaz Saray olduğu savunuldu.

 İran ile ABD arasında Pakistan’ın İslamabad kentinde devam eden müzakerelerde Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmazlık yaşandığı bildirildi. Söz konusu haber dünya basınında haber geniş yankı uyandırdı.

İsrail merkezli Maariv: 450 kilogramlık müzakereler: Zenginleştirilmiş uranyum, müzakereleri kazandıran koz oldu.

Maariv gazetesi, Wall Street Journal’da yer alan bir makaleye atıfla, yetkililer ve uzmanların İran’ın nükleer bomba üretmek için ihtiyaç duyduğu yeteneklerin çoğunu korumayı başardığını tahmin ettiğini yazdı.

 Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, ABD ve İran’a ülkesinde gerçekleştirdikleri müzakereler için teşekkür ederek, "İki tarafın da tüm bölgede ve ötesinde kalıcı barış ve refahı sağlamak adına bu olumlu ruhu sürdürmesini umut ediyoruz. Tarafların ateşkese olan bağlılıklarını sürdürmeleri elzemdir" açıklamasında bulundu.

Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, ABD ve İran’ın Pakistan’da gerçekleştirdiği müzakerelerle ilgili bir yazılı açıklama yayınladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in İslamabad'da barış görüşmeleri yapma davetini kabul ettikleri için ABD ve İran’a teşekkür eden Dar, müzakerelerin Pakistan arabuluculuğunda gerçekleştiğini hatırlattı. Dar, "Pakistan'ın ateşkesin sağlanmasına yönelik çabalarını ve arabuluculuk rolünü takdir ettikleri için her iki tarafa da şükranlarımı sunmak isterim" ifadelerini kullandı. Taraflara ateşkesi sürdürme çağrısında bulunan Dar, "İki tarafın da tüm bölgede ve ötesinde kalıcı barış ve refahı sağlamak adına bu olumlu ruhu sürdürmesini umut ediyoruz. Tarafların ateşkese olan bağlılıklarını sürdürmeleri elzemdir" dedi. Dar, Pakistan’ın İran ve ABD arasındaki iletişim ile diyaloğu kolaylaştırmak için bundan sonra da üzerine düşeni yapacağını vurguladı.

İran medyasında, İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak bir anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin aşırı talepleri olduğu öne sürüldü.

İran devlet televizyonu, İslamabad'da yaklaşık 21 saat süren ABD-İran müzakerelerinde özellikle Hürmüz Boğazı meselesi ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması gibi konularda anlaşma sağlanamadığı belirtildi.

İran heyetinin, çeşitli girişimlerle ABD tarafını ortak bir çerçeveye yönlendirmeye çalıştığı öne sürülürken, ABD tarafının aşırı taleplerinin ortak bir çerçeve ve anlaşmanın oluşmasını engellediği iddia edildi.

İran basını, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamayı yayımladı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan askeri gemilerin geçişine yönelik her türlü girişime sert bir şekilde karşılık verileceği bildirildi. Geçiş izninin yalnızca belirli kurallar çerçevesinde sivil gemilere verildiği kaydedilen açıklamada, ABD savaş gemilerinin boğazdan geçtiğine dair haberler yalanlandı. Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin elinde olduğu belirtildi.

ABD Başakanı Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’dan ayrılmasının hemen ardından İran’la yapılan görüşmelerin başarısızlığı hakkında doğrudan yorum yapmadı; ancak sosyal medya platformunda, müzakerelerin çökmesi halinde deniz ablukası uygulayabileceğini belirten bir makale paylaştı.

Gazeteci John Solomon tarafından yazılan ve Trump’ın paylaştığı makalede şöyle deniyor:
“Eğer İran, Amerika Birleşik Devletleri’nin Cumartesi günü sunduğu nihai anlaşmayı kabul etmeyi reddederse, Trump söz verdiği gibi Tahran’ı ‘Taş Devri’ne geri bombalayabilir. Ya da halihazırda sallantıda olan İran ekonomisini boğmak için başarılı abluka stratejisini yeniden uygulayabilir ve Çin ile Hindistan’ı önemli petrol kaynaklarından birinden mahrum bırakarak üzerlerindeki diplomatik baskıyı artırabilir.

 New York Times'dan edinilen bilgilere göre Washington, Tahran’dan Hürmüz Boğazı’nı derhal yeniden açmasını talep etti. İran ise, nihai bir anlaşma sağlanmadıkça Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı reddetti.