Dünyanın gözü Pakistan'da! ABD ile İran barış için masaya oturuyor: Ya batmak ya çıkmak
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından Orta Doğu'yu kan gölüne çeviren savaşta geçici ateşkes anlaşması sağlandı. ABD ile İran arasında savaş sonrası ilk yüz yüze temas, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da bugün gerçekleştirilecek.
Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkesin ardından, Başbakan Şahbaz Şerif’in davetiyle gerçekleşecek görüşmelerin, ne kadar süreceği şimdilik belirsiz. Nitekim, İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi, görüşmelerin 15 güne kadar sürebileceğini de öne sürüyor.
Savaşın etkisi nedeniyle, tüm dünya tarafından dikkatle izlenecek görüşmelerde, ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance başkanlık ederken, Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner de katılıyor. İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi görüşmelere önderlik edecek. Sürecin arabuluculuğunu Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar yürütürken, Pakistan ordusu ve Başbakan Şerif’in de aktif rol oynadığı belirtiliyor.
Pakistan, ABD-İran görüşmelerinin TSI 13'te başlaması bekleniyor.
MİNAB'DA HAYATINI KAYBEDEN ÖĞRENCİLER UNUTULMAD
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İslamabad'a gitmek için bindikleri uçaktan çarpıcı bir kare paylaştı.
28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in ortak saldırılarında hedef Olan Minab kentindeki kız öğrenci okulunda hayatını kaybeden 168 öğrenci, öğretmen ve veli unutulmadı.
Kalibaf, öğrencilerin fotoğraflarının ve öğrenci çantaları ile çiçeklerin koltuklara yerleştirildiği bir kareyi paylaşarak, "Bu uçuşta benimle olan yoldaşlarım" notunu düştü.
FARKLI TALEPLER GETİRİLİYOR
Tarafların, müzakereler için birbirinden farklı istekleri bulunuyor. İran, 10 maddelik bir talep listesi olduğunu ve bunu ABD tarafına sunduklarını söylerken, Washington, bunları “yapay zekaya hazırlatılmış” diye niteleyip, ciddi bulmuyor.
Amerikan tarafının ise, Mart sonunda sunduğu 15 maddelik “resmen detayları açıklanmayan” bir planı mevcut ve İran bunu reddetmişti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, “öncelikli” taleplerini İran’ın nükleer silah edinmemesinin sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın açık kalması olarak özetliyor. ABD ayrıca, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan tamamen vazgeçmesini “müzakere edilemez” ön şart olarak nitelerken, balistik füzelerinin menzilini sınırlandırmasını, füzelerini sadece savunma amaçlı kullanmasını da istediğini dile getirmişti.
İran ise, şu talepleri öne sürmüştü:
ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi,
Hürmüz Boğazı’nın İran’ın kontrolünde kalması,
Uranyum zenginleştirme hakkının kabulü,
Tüm birincil yaptırımların kaldırılması,
Tüm ikincil yaptırımların kaldırılması,
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması,
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması,
İran’a savaş tazminatı ödenmesi,
Bölgedeki Amerikan askerinin çekilmesi,
Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması.
İLK GÖRÜŞÜLECEK KONU
ilk görüşülecek konuların ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması olduğu öne sürüldü. Bugün Pakistan aracılığıyla önce dolaylı görüşmeler yapılıp gündem belirlenecek. Eğer anlaşma sağlanırsa, aynı gün yüz yüze görüşmelere geçileceği öğrenildi.
'YA BATMAK YA ÇIKMAK'
Al Arabiya'ya konuşan analistler ise ABD'nin İran'a karşı elinin zayıf olduğunu ifade ederek "Geçici bir ateşkes ilan edildi, ancak şimdi önümüzde daha da zorlu bir aşama var: kalıcı bir ateşkesin sağlanması ve karmaşık sorunların müzakereler yoluyla çözülmesi aşaması. Buna Orta Doğu'da 'ya batmak ya çıkmak' diyebiliriz" ifadelerini kullandı.