Dr. Nuri Osman: Sorunların çözümü için Koordinasyon Çerçevesi ile bir anlaşma imzalandı
Dr. Nuri Osman, (Rûdawî Emro) programında Neçirvan Barzani’nin Bağdat’a yaptığı iki günlük ziyaretin ayrıntılarını anlatarak, gündemde hiçbir partiye ait talebin yer almadığını, ziyaretin tamamen Kürdistan adına yapıldığını ve taleplerin de parti değil Kürdistan talepleri olduğunu belirtti.
Dr. Nuri Osman şunları söyledi: “Bu ziyaret birçok sorunun çözümüne katkı sağladı ve Irak’ın yeni hükümetinde Erbil ile Bağdat arasındaki tüm hukuki ve anayasal sorunların çözüleceğine inanıyoruz.”
Rûdaw ile yapılan röportajın metni:
Rûdaw: Neçirvan Barzani’nin Bağdat ziyaretinin ayrıntıları nelerdi? Talepler partiye mi yoksa Kürdistan’a mı aitti?
Dr. Nuri Osman: Bu ziyaret Sayın Mesud Barzani’nin talimatıyla gerçekleşti. Neçirvan Barzani hem Kürdistan Bölgesi Başkanı sıfatıyla hem de Kürdistan Demokrat Partisi Başkan Yardımcısı olarak görev aldı.
Tüm talepler Sayın Barzani’nin talimatı doğrultusunda Kürdistan’a aitti; hiçbir parti talebi yoktu. Talepler, Kürdistan Bölgesi ve onun tüm bileşenleri; Hristiyanlar, Ezidiler, Sabiiler ve Türkmenler dahil olmak üzere herkesle ilgiliydi.
Rûdaw: Kürdistan Bölgesi Başkanı’nın Iraklı taraflara verdiği temel mesaj neydi?
Dr. Nuri Osman: Bizimle federal hükümet (Bağdat) arasında iki temel sorun var. Birincisi ve en önemlisi zihniyet ve anlayış farkıdır.
Bizim anlayışımız yarı bağımsızlık üzerine kuruludur. 1991’den 2003’e kadar, Irak kurumlarının bölgeden çekildiği dönemde biz özgürlüğe alıştık. Kürdistan Bölgesi dış ilişkiler kurdu. O dönemde Irak tamamen eski rejim altındaydı. Bugün Bağdat’taki taraflar merkeziyetçi bir anlayışla hareket ediyor, biz ise daha bağımsız bir anlayışla.
Kürdistan’da biz anayasa üzerine konuşuyoruz, Bağdat ise yasa üzerine. Irak’taki birçok yasa eski rejimlerden kalma ve yeni anayasayla uyumlu değil. Anayasada hâlâ yasaya ihtiyaç duyan 50 madde var ama bunlar henüz çıkarılmadı.
Bu farklı yaklaşım anlaşmazlık yaratıyor. Irak’ın gerçekten federal bir devlet olup olmadığı konusunda ortak bir anlayışa varılması gerekiyor.
Rûdaw: Koordinasyon Çerçevesi’ne sunulan planın içeriği neydi?
Dr. Nuri Osman: Tüm maddeler anayasa ve anayasanın uygulanmasıyla ilgiliydi. Bu belgeyi sunduk, onlar da üzerinde görüştü ve hem onların hem bizim tarafımızdan imzalandı. İçeriğinde anayasa dışı hiçbir konu yoktur.
Rûdaw: Ancak daha önce de hükümet programları imzalandı ama uygulanmadı. Bu kez ne değişti?
Dr. Nuri Osman: Herhangi bir garanti yok. Ancak iki tarafın daha fazla yakınlaşması gerekiyor. Bağdat’taki varlığımızı güçlendirmeli, siyasi ve toplumsal ilişkilerimizi genişletmeliyiz. Bu anayasal maddelerin yasaya dönüşmesi için birlikte çalışılmalı.
Rûdaw: Hangi yasaların çıkarılmasını talep ettiniz?
Dr. Nuri Osman: Gümrük ve vergi yasaları çok önemli. Ayrıca Kürdistan Bölgesi bütçesi, peşmerge güçlerinin bütçesi ve silahlandırılması, petrol ve gaz yasası, Federal Konsey ve Federal Mahkeme yasaları gibi konular ele alındı ve üzerinde anlaşmaya varıldı.
Rûdaw: Uygulama için bir takvim var mı?
Dr. Nuri Osman: Hayır, yok. Yeni hükümet kurulduktan sonra birlikte çalışılması gerekiyor. Yasaların çoğu Irak Parlamentosu’ndan geçecek, bu nedenle Kürt, Sünni ve diğer blokların desteği gerekli.
Rûdaw: Önceki hükümet programlarında da bu maddeler vardı ama uygulanmadı. Bu kez fark ne?
Dr. Nuri Osman: Bu kez daha ciddi bir yaklaşım olduğunu hissediyoruz. Irak şu anda ekonomik ve güvenlik açısından büyük zorluklarla karşı karşıya. Silahlı grupların kontrol altına alınması da gündeme geldi çünkü bu hem Irak hem de bizim için sorun oluşturuyor. Kürdistan’a yapılan saldırılar kabul edilemez.
Rûdaw: Sınır bölgelerindeki saldırılarla ilgili çözüm konuşuldu mu?
Dr. Nuri Osman: Evet, tüm konular ele alındı. Bazı güçlerin yerleri değiştirildi ve iki taraf arasında ortak komiteler kurulacak.
Rûdaw: Silahlı grupların yeni hükümete katılımı konuşuldu mu?
Dr. Nuri Osman: Evet, onlar da bu durumun tehlikesinin farkında.
Rûdaw: Federal Konsey konusu ne durumda?
Dr. Nuri Osman: Tüm taraflar Federal Konsey’in kurulmasında genel olarak hemfikir. Bazı çekinceler var ama çözülebilir.